Blijf op de hoogte
Direct Toegang
X
Blijf op de hoogte
50% Complete
Blijf op de hoogte!

Page content

3.2 Waarom natuurdaken? | Waarde van natuurdaken voor natuur

3.2 Waarom natuurdaken? | Waarde van natuurdaken voor natuur

Groene archipel

Nederland heeft veel platte daken. Alles bij elkaar een oppervlakte van ruim zestig keer het nationaal park De Hoge Veluwe. Deze daken, vaak nog onbenut voor extra functies, bieden een enorm potentieel aan ruimte voor groen en natuur. Goede inrichting van het daklandschap creëert winst voor planten, dieren en mensen. Stel je voor: al die verschillende begroeide daken, die samen een archipel vormen van groene eilanden in de stad. Dieren kunnen de daken gebruiken als extra leefruimte: ze kunnen er schuilen, voedsel vinden of een nest bouwen. In het hoofdstuk 4 HOE wordt verder ingegaan op deze functies voor dieren.

Ontsnippering

Natuurdaken vervullen een verbindende functie voor planten en dieren. Meerdere daken, het liefst natuurdaken, in het stedelijke gebied dragen er aan bij dat soorten zich via deze daken kunnen verplaatsen of zich er (tijdelijk) kunnen vestigen. Als populaties met elkaar verbonden kunnen worden dan zullen ze door genetische diversiteit en uitwisseling robuuster zijn.

Toegevoegde waarde van natuurdaken voor onze maatschappij:

  • Het draagt bij aan de doelstelling om biodiversiteit (in de stad) te vergroten
  • Het vormt een extra leefgebied voor lokale of regionale dier- en plantensoorten
  • Het kan bijdragen aan het versterken of realiseren van een regionaal natuurnetwerk of natuurlijke verbinding
  • Het natuurdak kan worden benut als compensatie of inpassing van bestaand leefgebied bij bouwprojecten
  • Een natuurdak brengt natuur(beleving) nog dichter bij de mens.

De belangrijkste reden om meer natuurdakoppervlak te realiseren, is om de leefgebieden van planten en dieren te versterken, te vergroten en te verbinden. De biodiversiteit (eenvoudig geformuleerd: de verscheidenheid aan leven) in ons land gaat hard achteruit. Alle inspanningen en investeringen die leiden tot een grotere biodiversiteit zijn voor zowel mens als dier, en daarmee voor ons hele ecosysteem van belang. Zeker in de stad verdwijnen (bijzondere) planten en dieren. Robuuste ecologische structuren in stedelijk gebied zijn hard nodig. Ze zorgen voor een groter leefgebied en daarmee voor meer draagkracht voor meer dieren.

3.2.1 Verbeteren bestaand leefgebied

In de afgelopen decennia hebben veel diersoorten een deel van hun leefomgeving verloren. Door grootschalige, eentonige landbouw en verstedelijking zijn dieren aangewezen op kleine leefgebieden die zij met elkaar moeten delen. Door de ruimte op daken te benutten en hier natuuroppervlak toe te voegen, krijgt de leefomgeving van veel dieren een impuls. De extra voedselvoorziening, schuilmogelijkheden en extra ruimte voor voortplanting op natuurdaken zorgt zo voor ecologische meerwaarde. Vooral in stedelijke gebieden zijn natuurdaken waardevolle stukjes groen. In sommige steden is de hoeveelheid groen (vierkante meters) of robuustheid (aaneengesloten groene verbindingen) beperkt. De stad vormt dan een barrière voor de natuur.

3.2.2 Vergroten bestaand leefgebied

Een natuurdak fungeert als uitbreiding in haar ecologische omgeving en zorgt daarmee voor extra leefgebieden voor planten en dieren. Het dak maakt deel uit van een groter ecosysteem: het is immers onderdeel van de omgeving en van een ecologisch netwerk in de stad. De meeste dieren die het natuurdak bezoeken, hebben meestal een groter leefgebied dan enkel het dak. Daarom is het dak geen opzichzelfstaand leefgebied, maar een aanvulling op het bestaande habitat in haar omgeving. Kleinere diersoorten in de voedselketen komen niet verder dan tientallen meters. Voor hen is het natuurdak een nieuw leefgebied.

Het realiseren van een nieuw (dak)habitat is ambitieus is en kan niet zomaar overal worden gerealiseerd. Wat wel kan en ook erg gewenst is, is het vergroten en versterken van de bestaande natuur door het aanleggen van natuurdaken.

3.2.3 Leefgebieden verbinden

Robuuste ecologische structuren zijn hard nodig. Goed ingerichte ecologische structuren verbinden de leefgebieden van populaties. Deze populaties kunnen migreren via natuurdaken die als stapstenen met voedselaanbod functioneren. Een stapsteen is een stukje landschap waar soorten gebruik van kunnen maken om met andere populaties in contact te komen. De genetische uitwisseling die daarmee mogelijk wordt zorgt er voor dat de soort sterk blijft. Leefgebieden die goed verbonden zijn zorgen zo voor meer draagkracht voor dieren. Stapstenen zijn extra functioneel als ze op zichzelf ook een stukje leefgebied zijn, daarom is de afwisseling op een natuurdak ook belangrijk.

TIP: Onderzoek de plaats van je dak binnen de ecologische structuren in je omgeving. Kun je er een ‘stapsteen’ mee creëren met voedsel en nestgelegenheid voor vogels, bijen of vlinders?

3.2.4 Nieuwe leefgebieden

Een natuurdak kun je zien als een nieuw landschapstype met eigen kenmerkende biotopen en soorten. Zo ontstaat een nieuw en uniek leefgebied (habitat). Je kunt hiermee verdwenen leefgebied herintroduceren en inspelen op verdwenen soorten. Belangrijk is dat dit nieuwe habitat aansluit bij de omgeving en regio. Uiteraard kan dit nieuw gecreëerde leefgebied ook soorten en landschappelijke kenmerken bevatten die ook in park, bos, openbaar groen, of naburige omgeving te vinden zijn. Zorg ervoor dat soorten uit de omgeving ook op je dak kunnen leven. Een steppedak sluit bijvoorbeeld niet goed aan op de omgeving, tenzij je op de Maasvlakte zit. Met name voor geïsoleerd liggende en grote dakoppervlakken kan deze optie interessant zijn.
Het realiseren van een nieuw (dak)habitat is ambitieus en kan niet zomaar overal worden gerealiseerd. Wat wel kan, is het vergroten en versterken van de bestaande natuur door het aanleggen van natuurdaken met voorzieningen die bijdragen aan de biodiversiteit.

Nieuw leefgebied: De tips in hoofdstuk 4 helpen bij de inrichting van een natuurdak zodat je nieuw leefgebied voor wilde bijen, vlinders en vogels kunt creëren. Veel van deze diersoorten zijn kwetsbaar of worden bedreigd worden daarom wettelijk beschermd of staan op de Rode Lijst. Dat is verontrustend, maar veel van deze soorten kun je met een natuurdak enorm helpen.

 

TIP: Bekijk je (natuur)dak als een nieuw landschapstype met eigen kenmerkende biotopen en soorten.

Volgende pagina: 3.3 Natuurdaken versterken andere dakfuncties

Bron: Green Deal Groene Daken

    like

    Volg ons op facebook